Nieuws

Computer leert schilders te herkennen


Is het een Rembrandt, of niet? Van die vraagt hangt af of een schilderij op een veiling miljoenen waard is of niet. Zoals bij het schilderij hierboven, dat volgens sommigen van de oude meester is, volgens anderen van een van zijn leerlingen.

Tot nu toe was het toewijzen van een schilderij aan een bepaalde kunstenaar mensenwerk. Ervaren kunsthistorici doen er soms jaren over om een definitief antwoord te formuleren. Soms leidt dat tot oeverloze discussies tussen kenners.

Maar computers kunnen uitkomst bieden. Al jaren worden computers ingezet om bijvoorbeeld te herkennen wanneer een schilderij precies is gemaakt. Maar ze kunnen ook bepalen wie het penseel vasthield toen het tot stand kwam. Computerwetenschappers van Rutgers University in de VS hebben een programma ontwikkeld dat Monet van Manet kan onderscheiden.

Zij hebben een databank opgebouwd met daarin 80.000 schilderijen van meer dan duizend kunstenaars uit 15 eeuwen. Daarin zijn 27 stijlen vertegenwoordigd, met 1.500 voorbeelden van iedere stijl. Daarmee hebben ze een computer ‘geleerd’ te kijken naar schilderijen. Hun programma herkent nu kleurgebruik, textuur en lijnvoering. Maar het pikt ook thema’s en afgebeelde objecten op, bijvoorbeeld koeien.

De computer kan nu al 60 procent van nieuwe schilderijen toewijzen aan de juiste schilder. Dat percentage zal flink omhoog gaan, het programma is een zogenoemd ‘deep learning’ neuronaal netwerk, dat ervaring opdoet en dat verwerkt in toekomstige opdrachten.

Het onderzoek Large-scale Classification of Fine-Art Paintings is in te zien via arXiv.org.