Nieuws

Brand zorgt voor wolk


Op 28 juli 1943 gebeurde er iets bijzonders in de Duitse stad Hamburg. Er stak midden in de zomer een orkaan op die zo krachtig was, dat trams werden omgeblazen en mensen stierven omdat ze werden meegenomen door de wind. De oorzaak van dit idiote weer was een bombardement met vuurbommen door de Britse luchtmacht. De branden in delen van Hamburg waren zo heet, dat zuurstof uit de omgeving van de stad met een enorme kracht werd aangezogen. Dat veroorzaakte de orkaan.

Dat grote branden het weer kunnen beïnvloeden is dus al langer bekend. Maar het is tot nu toe een relatief weinig bestudeerd fenomeen; vooral omdat grote branden vaak onverwacht ontstaan en een onderzoek dus moeilijk plannen is. Toch is het de Amerikaanse luchtmacht voor het eerst gelukt om de meteorologische gevolgen van een flinke brand vast te leggen. Vanuit de cockpit van straaljagers is een wolk gefotografeerd die ontstond tijdens een grote bosbrand.

Op de foto is te zien hoe rook opstijgt boven de brandhaard. De rook is grijs, een aanwijzing dat er voornamelijk roet in zit. Op een paarhonderd meter hoogte komt de hete roet in aanraking met vochtige lucht. Het water in de lucht condenseert, waarbij de roetdeeltjes als kern voor kleine druppeltjes dient. De kleur van de wolk wordt door het water ineens wit.

Door de relatief hoge temperaturen wervelt de lucht binnen de wolk nogal. Dat verklaart de bloemkoolachtige vorm, met een smalle basis en een brede bovenkant. De piloten die deze foto namen, rapporteerden ook bliksem in de wolk. De foto’s en het verslag zullen helpen om dit vreemde weerfenomeen beter te begrijpen.