Nieuws

Bloedplasma stroomt als ketchup


Filmmakers uit vervlogen tijd hadden al snel door: ketchup stroomt net zo dik en onregelmatig als echt bloed. Wetenschappers noemen ketchup en bloed niet-Newtoniaanse vloeistoffen. Lange tijd werd de stroperigheid van bloed toegeschreven aan de vele rode bloedcellen, maar natuurkundigen ontdekten dat bloedplasma, de vloeistof waarin de bloedcellen zijn opgelost, net zo stroperig is als bloed zelf.

Niet-Newtoniaanse vloeistoffen lappen de Newtoniaanse wetten aan hun laars. Terwijl water altijd dezelfde dun stromende vloeistof blijft, veranderen de stroomeigenschappen van bloed (en ketchup) naar gelang de omstandigheden. Staat het bloed bijvoorbeeld onder grote druk, dan wordt het minder stroperig en stroomt het lekker door. Dat is maar goed ook, want rode bloedcellen passen daardoor met gemak door nauwe bloedvaatjes.

Nu blijkt dat ook bloedplasma een niet-Newtoniaanse vloeistof is. Daar kwamen de onderzoekers achter door bloedplasma uit een speciaal apparaat te laten druppelen en dat met hogesnelheidscamera’s vast te leggen. Ook werd de stroming van het plasma door buisjes bekeken. Het bloedplasma vormde een soort draadjes bij het druppelen en er ontstonden wervelingen bij de doorstroming, zoals dat ook bij bloed gebeurt.

De wetenschappers denken dat de bijzondere stroming van bloedplasma een cruciale rol speelt bij het ontstaan van aderverkalking, aneurysma’s (verwijding van bloedvaten) en bloedklonters. Met de resultaten van dit onderzoek kunnen computersimulaties van deze ziekteprocessen worden verbeterd.