‘Blauwe knal’ gefotografeerd


blauwe knal

Toen piloten tijdens de Tweede Wereldoorlog voor het eerste langere nachtmissies boven de wolken begonnen te vliegen, rapporteerden ze soms blauwige explosies onder zich. Nee, het waren geen granaten van de vijand, maar zeer korte, zeer intensieve blauwe knallen, hoog in de lucht. Het werd door de legerleiding afgedaan als vermoeidheid.

Toen de mensheid in de jaren vijftig en zestig de ruimte inging, rapporteerden astronauten soms flitsen onder zich in de dampkring. Die waren blauw en duurden zo kort, dat de meeste astronauten twijfelden of ze het wel hadden gezien. Toch kwamen er zoveel berichten over deze flitsen, dat het een echt fenomeen leek. Hun bazen op aarde deden het af als hallucinaties, veroorzaakt door kosmische straling.

In 1989 werd een dergelijke ‘blauwe knal’ voor het eerst gefotografeerd, maar het beeld was niet erg duidelijk. Tot nu. De Deense astronaut Andreas Mogensen heeft vanaf het ISS verschillende blauwe knallen op film vastgelegd, waardoor er ineens meerdere beelden zijn om te analyseren. Mogensen zag de knallen boven onweersbuien boven India, Mexico, Thailand en Costa Rica.

Het gaat waarschijnlijk om een soort bliksem, maar dan niet op aarde gericht, maar op de ruimte. De ontladingen zijn zeer kort en zeer hevig, tussen de 83 en 125 milliseconden, en ze vinden plaats tussen 18 en 40 kilometer boven het aardoppervlak. Ze verplaatsen zich met een snelheid van 360.000 kilometer per uur naar boven.

Mogensen heeft een gedetailleerd rapport over de flitsen opgesteld dat is gepubliceerd in Geophysical Research Letters. Hij analyseert daarin zeer nauwkeurig wat hij heeft waargenomen. Maar hij kan niet goed aangeven wat de oorzaak van deze knallen is. De werktheorie is dat het gaat om een soort diapositief van een blikseminslag op aarde. Die verandert de polariteit van de wolk, waardoor een ontlading op de atmosfeer plaatsvindt.