Belgische neanderthaler was kannibaal


neanderthaler

In één opzicht waren neanderthalers net mensen: hoe ze met elkaar omgingen. Aan de ene kant zorgden ze voor hun zieken en gehandicapten, zo weten we uit opgravingen. Ze begroeven elkaar met respect en omgeven door rituelen. Aan de andere kant sloegen ze elkaar de hersens in en waren ze in staat tot wreedheid. En nu blijkt dat ze elkaar zelfs verorberden.

In België zijn botten van neanderthalers gevonden die sporen vertonen van kannibalisme. In de grot van Goyet zijn 99 nieuwe botten ontdekt door onderzoekers van onder andere de Universität Tübingen (Duitsland). De botten zijn tussen de 40.500 en 45.500 jaar oud.

Een derde van alle botten draagt snijsporen, zoals die in de omgeving ook op karkassen van dieren zijn gevonden. Het duidt volgens de Duitsers op een proces van uitbenen, zoals je bij een geslacht dier doet. De sneden zijn vooral op ribben te vinden, een teken dat de romp van het slachtoffer is geopend, waarschijnlijk om de ingewanden te bereiken.

Op een paar vingerkootjes zijn schraapsporen te vinden, alsof ze zijn afgekloven. Enkele dij- en scheenbotten zijn met stenen opengebroken, waarschijnlijk om het zeer voedzame merg er uit te kunnen lepelen. Het wijst er op dat de gestorven neanderthalers grotendeels werden genuttigd door soortgenoten, de onderzoekers zijn er zeker van dat er sprake was van kannibalisme.

De enige vraag die de onderzoekers niet kunnen beantwoorden, is waarom de neanderthalers elkaar opaten. Bij sommige menselijke stammen is sprake van ritueel kannibalisme: door een ander op te eten, bewijs je hem of haar eer. Bij andere vormen van kannibalisme is sprake van de ultieme vernedering, door een vijand op te peuzelen neem je bezit van diens lichaam. Ook bij voedseltekorten eten sommige mensen elkaar op.

Maar de neanderthalers? Er zijn eerder aanwijzingen gevonden dat ze vlees van soortgenoten nuttigden, maar nog nooit op deze schaal. Zelfs op vindplaatsen in de buurt zijn dergelijke sporen niet gevonden, het kan een gebruik zijn dat zich tot deze stam beperkte.

(Scientific Reports)