Nieuws

Belazeren? Alleen als het heel erg makkelijk is


Mensen gedragen zich makkelijker immoreel als ze er geen moeite voor hoeven te doen, ontdekten Canadezen.

Weer blijkt een oud-Hollands spreekwoord een waarheid als een koe. ‘Gelegenheid maakt de dief‘, zo hebben generaties ouders tegen hun kinderen geroepen als waarschuwing om toch vooral de fiets op slot te zetten. En gelijk hebben/hadden ze. Aan de universiteit van Toronto hebben onderzoekers vastgesteld dat mensen zich vooral slecht gedragen als het makkelijk is.

Proefpersonen moesten een wiskundetoets maken. Ze kregen te horen dat er een foutje in het systeem zat, zodat ze de antwoorden konden zien als ze op de spatiebalk van de computer drukten. Een ander deel van de groep kreeg te horen dat als ze niet binnen vijf seconden na het intoetsen van hun antwoord op enter zouden drukken, ze het antwoord te zien zouden krijgen.

De groep die iets moest doen (de spatiebalk indrukken) was veel minder geneigd dan de groep die iets moest laten (de enterknop niet indrukken) om stiekem naar het antwoord te kijken.

Als het makkelijk is, belazeren we de boel. Foto: © Corepics Vof | Dreamstime.com.

In een ander deel van het experiment moesten proefpersonen aangeven of ze iemand anders met de test wilden helpen. De helft kreeg een scherm waarin ze ‘ja’ of ‘nee’ moesten aanklikken voor er een volgend scherm verscheen, de andere helft kreeg een link in het scherm die ze konden aanklikken of niet, voor de rekentest begon.

De mensen die bewust ‘ja’ of ‘nee’ moesten klikken, waren vijf keer vaker bereid om iemand te helpen.

Volgens de onderzoekers heeft de uitkomst van deze laatste test grote gevolgen voor goede doelen. Willen die meer geld ophalen bij donateurs, dan moeten ze daar vooral actief naar vragen. Pas als je mensen voor het blok zet om iets goeds of iets slechts te doen, haal je veel geld op.

De studie staat in het nieuwe nummer van het vakblad Social Psychological and Personality Science.

Follow Faqtman on Twitter