Nieuws

Atmosfeer heeft een thermostaat


Er zijn meer mechanismes aan het werk in de atmosfeer die de temperatuur van de aarde reguleren dan tot nu toe gedacht. Hoog boven de aarde spelen vrije radicalen een belangrijke rol bij het bepalen van de temperatuur aan het oppervlak. Het bestaan van deze moleculen, Criegee intermediates genaamd, werd al sinds de jaren zestig vermoed, maar is nu bewezen.

Deze vrije radicalen, ontdekt door de Duitse wetenschapper Rudolf Criegee, breken zwaveldioxide en stikstofdioxide af en produceren daarbij zwavelzuur. Die stof houdt zonnestralen tegen. Dit proces is het beste te zien na een grote vulkaanuitbarsting, waarbij grote hoeveelheden zwavelzuur in de atmosfeer komen en de temperatuur enkele graden daalt.

Criegee intermediates worden door ecosystemen op grote schaal geproduceerd, ontdekten geologen van de universiteit van Manchester (GB) in een uitgebreide studie. Er komen dermate veel van in de atmosfeer dat veel van de huidige klimaatmodellen een te grote opwarming voorspellen, blijkt uit het onderzoeksrapport, dat in het vakblad Science is afgedrukt.

De volgende stap die de onderzoekers gaan nemen, is om hun bevindingen in een klimaatmodel te stoppen om te zien welke effecten het kan hebben. Dat kan misschien verklaren waarom de temperaturen wereldwijd de afgelopen tien jaar nauwelijks zijn gestegen, terwijl computermodellen tot nu toe een flinke toename van de aardopwarming hadden voorspeld.