Nieuws

Apen die kunnen praten


‘Kijk uit, die boom valt om.’ Het is maar één van de zinnen die een Afrikaanse apensoort kan maken.

Mensen kletsen wat af. En tot nu toe dachten we altijd dat we de enige diersoort waren die ingewikkelde communicatie kan produceren. Natuurlijk, er zijn bijen die een soort ‘dansje’ doen om elkaar te vertellen waar je de lekkerste bloemen kunt vinden. En dolfijnen maken ingewikkelde piepgeluidjes die vast ook een bepaalde betekenis hebben. Maar mensen zijn de enige soort die zinnen maakt en grammatica heeft bedacht.

Nee hoor, zegt onderzoeker Klaus Zuberbühler van de Universiteit van St. Andrews in Schotland. Hij heeft bij onderzoek met apen ontdekt dat ze precies hetzelfde doen: woorden achter elkaar zetten om zinnen te maken. Het gaat om Campbellmeerkatten, een apensoort die ondermeer in Ivoorkust voorkomt. Dat deze dieren goed kunnen communiceren, is al langer bekend. Ze hebben een stuk of zes klanken die zes verschillende dingen betekenen.

Cercopithecus campbelli

‘Krak krak!’ betekent ‘Kijk uit, een luipaard!’ en ‘Hok hok hok!’ is bijvoorbeeld ‘Hé, een adelaar!’. Maar Zuberbühler ontdekte dat de apen hun zes ‘woorden’ ook kunnen combineren om zinnen te vormen.

‘Krak’ is een uitroep die waarschuwt voor luipaarden in de buurt. De apen kunnen deze uitroep veranderen door de klank ‘-oe’ achter het woord te plakken. ‘krak-oe’ is dan een algemene waarschuw voor een willekeurig ander roofdier. Plakken de meerkatten de klank ‘boem-boem’ (‘kom naar me toe’) voor de uitroep, dan verandert de betekenis opnieuw .’Boem boem oe krak-krak-krak-oe oe’ is bijvoorbeeld een waarschuwing voor een boom die omvalt.

Volgens Zuberbühler is de taal van de Campbellmeerkat de meest complexe vorm van dierlijke communicatie die de mens kan ontcijferen. Hij is van plan om zijn onderzoek voort te zetten door zelf ‘Meerkats’ te leren. De bedoeling is om met een geluidsinstallatie zelf zinnen in deze dierentaal te maken en te kijken hoe de dieren reageren.

Onze voorspelling? ‘Hok-oe krak boem’, oftewel, ‘kappen met die grappen!’

Foto: Milan Korinek