Nieuws

Angst geeft kleiner vogelgezin


Vogels verliezen kuikens aan roofdieren of voedselgebrek. Angst voor roofdieren alleen heeft hetzelfde effect.

Van kleine vogelsoorten die relatief onbeschermde nesten bouwen worden vaak eieren en kuikens opgegeten. Roofdieren bepalen dus voor een flink gedeelte de grootte van de populatie. Bij andere soorten is het vooral het voedsel dat het aantal bepaalt. Zulke informatie is interessant voor biologen, bijvoorbeeld voor de zinvolle bescherming van zeldzame diersoorten.

Zanggors: angstige ouder.

Maar volgens een intrigerende nieuwe studie, vandaag gepubliceerd in top-wetenschapsblad Science, kunnen roofdieren nog een compleet onverwacht effect hebben. Liana Zanette en collega´s van de Canadese Western Ontario universiteit ontdekten dit met slimme experimenten. Van zanggorzen, kleine in Canada algemene mus-achtige vogels die hun nest tussen struiken bouwen, schermden de onderzoekers in de natuur met schrikdraad en fijne netten de nesten af voor roofdieren. Normaal verliezen zanggorzen pakweg de helft van hun gezin aan wasberen, kraaien, haviken en uilen. De onderzoekers speelden bij een deel van de nesten gedurende het broedseizoen geluiden van die roofdieren af. Bij een ander deel van de nesten werden ook geluiden afgespeeld, die zoveel mogelijk leken op die van roofdieren, maar van niet-roofdieren als ganzen en andere watervogels.

Vervolgens werden de zanggors-nesten gedurende het broedseizoen in de gaten gehouden. Het verbluffende resultaat: in de ´roofdier´ nesten werden 40% minder jongen grootgebracht. Significant minder gelegde eieren, een groter aantal niet-uitgekomen eieren, en een grotere sterfte van kuikens verklaarden het effect.

Waarom het horen van roofdieren zo´n kwalijk effect had, leek te liggen aan veranderd gedrag van de oudervogels. Nesten werden dieper in de struiken gebouwd, waar het kouder is, het broeden gebeurde onregelmatiger en kuikens werden minder vaak gevoerd.
Angst voor roofdieren, kortom, leek het gezinsleven van zanggorzen te verwoesten.

Volgens een commentaar in Science zou het best kunnen dat zulke angst bij andere vogelsoorten speelt. Misschien ook onze huismus, waar de aantallen flink van zijn gedaald?

Bron: Science, 9 december; Beeld: Flickr, born1949.