Nieuws

Alle ratten moeten dood


Kakapo_Sirocco_1

Nieuw-Zeeland heeft zichzelf een doel gesteld dat sommigen net zo ambitieus vinden als een man op de maan laten landen. Het land wil zichzelf ontdoen van álle ratten, buidelratten en hermelijnen.

De Nieuw-Zeelanders zijn niet ineens heel bloeddorstig geworden. Ze hebben het plan opgevat juist om andere dieren meer kans op overleven te geven. De eilandstaat herbergt namelijk zeer bijzondere vogels. De eilandengroep ontstond 85 miljoen jaar geleden, door weg te drijven van het supercontinent Gondwanaland, en toen waren er nog geen roofdieren. Vogels konden daardoor ongestoord evolueren. Sommige soorten stopten zelfs met vliegen en stapten rustig door de bossen.

Toen mensen voor het eerst langskwamen, brachten ze roofdieren met zich mee. Ratten kwamen mee als verstekelingen op de schepen, en kolonisten hielden buidelratten voor de bonthandel en hermelijnen om konijnen te bestrijden. Maar al die dieren verpesten het bos als habitat voor de vogels. Ze aten vogels en hun eieren, waardoor meer dan veertig vogelsoorten uitstierven en veel anderen bedreigd raakten. Zelfs Nieuw-Zeelands nationale vogel, de kiwi, raakte in gevaar.

Nu zijn er mensen die dat allemaal zoveel mogelijk willen terugdraaien, door die roofdieren uit te roeien. Maar hoe vind je miljoenen exemplaren in een land dat ongeveer zo groot is als Groot-Britannië? Kán dat wel? Hoe weet je zeker dat er niet nog een paar vruchtbare dieren overblijven die zich voortplanten en al het werk ongedaan maken?

Wetenschappers denken dat het moet kunnen met een soort militaire operatie: verdrijf de plaag van landtongen en duw van daar een frontlinie verder het land in. Met nieuwe vallen en genetische wapens zou het moeten lukken. Volgens een Nieuwzeelandse vooraanstaande wetenschapper moeten ze wel, omdat vogels voor Nieuw-Zeeland zijn wat Stonehenge is voor Engeland en de Grote Muur voor China. Nieuw-Zeeland moet zijn erfgoed beschermen door van de plagen af te komen, vindt hij. Inmiddels hij zelf overleden, maar de steun voor zijn plannen groeit. Negen maanden geleden werd het zelfs officieel overheidsbeleid, toen de premier bekendmaakte de plaagdieren uitgeroeid te willen hebben in 2050. Hij noemde het ‘het meest ambitieuze natuurbehoudproject ter wereld’.

Toch zeggen ook de grootste voorstanders van de plannen dat er nog wel wat wetenschappelijke doorbraken nodig zijn om het idee uit te kunnen voeren. Critici zeggen dat ook wilde katten bestreden zouden moeten worden, en dat de kans bestaat dat de muizenpopulatie zal exploderen als er geen ratten meer zijn. Er zijn ook mensen die denken dat er veel meer geld nodig is om het plan uit te voeren en dat het veel te ambitieus is. Tot nu toe heeft de overheid nog maar enkele tientallen miljoenen dollars in het project gestoken, terwijl er miljarden nodig zullen zijn.
Een biologe van de universiteit in Wellington noemt het plan zelfs ‘science fiction’ en zegt dat het alleen maar afleidt van echte verbeteringen die gedaan zouden kunnen worden om de biodiversiteit en het milieu te verbeteren.

In Nieuw-Zeeland wonen veel meer plaagdieren dan mensen. Op een bevolking van vijf miljoen mensen zijn er naar schatting 30 miljoen hermelijnen. Hoeveel ratten er zijn durven onderzoekers niet te zeggen omdat hun aantallen erg wisselen. Ondanks de logistieke problemen zijn vrijwilligers al begonnen met de bestrijding, om zeldzame inheemse vogels weer een kans te geven om te broeden.