Alle aliens zijn dood


universum

Waar zijn de onbekende ruimteschepen? De radioberichten in een taal die we niet kunnen verstaan? De sporen van kunstlicht in het heelal? De mens kijkt de ruimte in en hoort een oorverdovende stilte. Zijn we echt alleen in het universum?

Dit probleem staat bekend als de Fermiparadox: statistisch zou het moeten krioelen van het leven in het heelal. De ruimte is zo groot, dat de kans dat alleen op aarde leven is ontstaan, belachelijk klein is. Tegelijk zouden we – als er zo veel leven is – het allang ontdekt moeten hebben. Astronomen van de Australian National University hebben die paradox nu opgelost: de buitenaards wezens zijn allemaal dood.

Ze schrijven in het vakblad Astrobiology dat studies naar andere planeten uitwijzen dat het ontstaan van leven niet zo moeilijk is, overleven wel. Ze noemen hun idee de Gaia Bottleneck.

Voor leven zijn een paar voorwaarden nodig, waaronder het voorkomen van water en enigszins aangename temperaturen. Stel dat een planeet die voorwaarden heeft, dan kan het snel veranderen. Een kleine stijging van temperaturen kan al zorgen dat ijs op de polen smelt en allerlei broeikasgassen vrijkomen. Die zorgen dat het nog warmer wordt en het leven uiteindelijk omkomt. Een kleine daling van temperaturen kan al het omgekeerde effect hebben.

In ons eigen zonnestelsel zijn twee goede voorbeelden te zien, zeggen de astronomen. Venus is een veel te warme planeet geworden, waar de temperaturen veel te hoog zijn om leven toe te staan; terwijl Mars is afgekoeld tot een ijzig koude planeet, waar het eens overvloedig voorkomende water is verdwenen.

De enige kans voor een planeet om leven blijvend te ondersteunen is als dat leven zelf ingrijpt in het klimaat. Door gassen uit te ademen die zorgen dat de atmosfeer niet te warm en niet te koud wordt. De tijdspanne waarbinnen dat moet gebeuren, is kort. Ongeveer een miljard jaar, denken de onderzoekers. Daarin moet leven ontstaan en evolueren tot een punt waar het overvloedig genoeg is om als één groot organisme het klimaat te reguleren.