Nieuws

80 jaar geleden: Hitler aan de macht


Op 30 januari 1933 kwam een nationalist uit Oostenrijk aan de macht in Duitsland. Adolf Hitler was vanaf het begin af aan duidelijk geweest wat hij met de democratie zou doen zodra hij democratisch was gekozen: afschaffen. Binnen een maand nadat hij tachtig jaar geleden aan de macht kwam, schortte hij de burgerrechten op.

‘En nu mijne heren, voorwaarts met God’, zo sprak Paul von Hindenburg, de president van de Rijksdag nadat hij Hitler in het hoogste ambt van het toenmalige Duitsland had benoemd. De 85-jarige voormalige maarschalk uit de Eerste Wereldoorlog had eigenlijk een hekel aan Hitler – die als militair een lage rang had gehad – maar na maanden lang poker spelen met de macht was hij tot de conclusie gekomen dat hij Hitler niet uit de regering kon laten. Het idee is om de nieuwe kanselier ‘in te kaderen’ en zo onschadelijk te maken.

Hitler treft een land in chaos aan. De werkloosheid is 30 procent, paramilitaire ordediensten van verschillende partijen bevechten elkaar. In 14 jaar democratie zijn er 20 regeringen geweest. Veel mensen hopen dat Hitler met zijn autoritaire manier van doen Duitsland weer op de rails kan krijgen en dat zijn gepraat over joden en het afschaffen van de democratie verkiezingsretoriek was.

Maar dat was het niet. In 1934 voert Hitler zijn rassenwetten in en begint hij Duitsland te herbewapenen. In 1939 begint hij de Tweede Wereldoorlog, die uiteindelijk 60 miljoen Europeanen het leven zal kosten.