Amateur ontdekt bij toeval nieuwe supernova


Een Argentijnse amateur-astronoom was zijn nieuwe camera en telescoop aan het uitproberen toen hij bij toeval een beginnende supernova op de foto zette.

Victor Buso richtte in september 2016 zijn Newton-telescoop op spiraalvormig sterrenstelsel NGC613. In de loop van anderhalf uur maakte hij steeds korte opnames. Toen hij daarna naar zijn foto’s keek, realiseerde hij zich dat hij mogelijk een supernova had geportretteerd.

Een supernova is een ster die aan het eind van zijn bestaan is gekomen en explodeert. De uitbarsting is herkenbaar aan de enorme hoeveelheid licht die wordt uitgestraald. De ster vlamt op met de lichtkracht van honderden miljoenen tot meer dan een miljard zonnen.

Buso informeerde Argentijnse sterrenkundigen, die er deze week over publiceerden. De astronomen keken met verschillende telescopen naar de plek in de ruimte die Buso aanwees, waaronder de Swift-ruimtetelescoop. Ze vergeleken de waarnemingen met eerdere data die de Hubble-ruimtelescoop over het gebied had verzameld. Zo konden de onderzoekers zien dat het ging om een soort supernova waarbij een gigantische ster hun buitenste lagen waterstof afstoten.

Wat de ontdekking vooral zo bijzonder maakt, is dat Buso’s foto’s een bewijs vormen voor de eerste schokgolf van een ontploffende ster. Die explosie van energie zou volgens de theorie volgen op een schokgolf in de kern van de ster. Dat fenomeen is nog niet eerder waargenomen. Telescopen moeten immers net kijken naar de plek waar een ster supernova gaat, en dat is een kwestie van geluk hebben. De kans dat je dat er een per ongeluk ziet is minstens één op een miljoen, als je ervan uitgaat dat het maar een uur duurt en er maar één supernova per eeuw per sterrenstelsel is.

Of de theorie klopt is moeilijk te zeggen op basis van één waarneming. Er zijn veel telescopen op zoek naar precies datgene wat Buso bij toeval zag, dus een supernova net op het punt dat hij ontstaat.