Nieuws

DNA kun je ‘pellen’


Een team van onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam heeft samen met buitenlands collega’s ontdekt dat de structuur van DNA op drie verschillende manieren kan veranderen als je aan een DNA-molecuul trekt. De onderzoekers vermoeden dat het vermogen van DNA om eenvoudig te schakelen tussen drie verschillende structuren van belang kan zijn voor de regulering en stabiliteit van het genoom. De resultaten worden deze week gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS.

DNA bestaat uit twee parallelle strengen die aan elkaar zijn verbonden in een zogenoemde dubbele helix structuur. De wetenschappers trokken met een optische pincet aan beide uiteinden van DNA en zagen drie manieren waarop de structuur van DNA onder verschillende omstandigheden kan veranderen. Bij de eerste manier kwam door het trekken de ene DNA-streng helemaal los van de andere (‘afgepeld’ DNA).

Maar door aan de uiteinden van het DNA-molecuul de beide strengen aan elkaar vast te maken en er vervolgens aan te trekken, kwamen beide strengen alleen plaatselijk los van elkaar (‘gesmolten’ DNA). De derde structuur kwam aan het licht toen de wetenschappers het DNA met zout stabiliseerden. In dit gestabiliseerde DNA kwamen beide strengen door het trekken niet los van elkaar, maar ontstond een langgerekt DNA-molecuul (‘gestrekt’ dubbelstrengs DNA).

Het vermogen van DNA om plaatselijk, geheel of helemaal niet uit elkaar te vallen, is dus afhankelijk van de DNA-structuur en de omstandigheden. In cellen staat DNA vaak onder invloed van mechanische krachten. De onderzoekers vermoeden daarom dat het vermogen van DNA om eenvoudig te schakelen tussen drie verschillende structuren van belang kan zijn voor de regulering en stabiliteit van het genoom.