10 miljoen doden, maar geen maatregelen


antibiotica

De meeste mensen zullen er weinig van merken, maar deze week is uitgeroepen tot de week voor het verminderen van antibiotica. De wereldgezondheidsorganisatie WHO en de Europese Unie willen daarmee zorgen dat we minder van de bacteriedodende pillen slikken. De reden is eenvoudig: hoe meer antibiotica we nemen, hoe sneller bacteriën resistent worden. Vroeger duurde dat jaren, tegenwoordig soms maar maanden.

Het goede nieuws is dat Nederland voorop loopt als het gaat om het terugdringen van antibioticagebruik bij mens en dier. Nergens in de EU wordt minder geslikt en gespoten dan hier. In Griekenland nemen mensen vier keer zo vaak een antibioticum. Nederland wordt daarom aangehaald als voorbeeld voor heel Europa door Xavier Prats Monné, directeur generaal Gezondheid en Voedselveiligheid van de EU.

Hij is bang dat ongelimiteerd slikken betekent dat antibiotica helemaal niet meer werken. ‘We gaan dan terug naar een tijd dat er geen medicijnen waren tegen infecties. Dat risico is heel groot.’ Bij ongewijzigd gebruik van antibiotica voorspelt de EU 10 miljoen doden in 2050 door resistente bacteriën, tegen 8,2 miljoen door kanker. ‘Nederland moet de standaard worden’, zegt hij.

Tien jaar geleden deed Nederland het nog heel slecht op het gebied van antibiotica. Vooral bij de toediening bij vee. Maar volgens Marianne Donker, directeur Publieke Gezondheid bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport weten Nederlanders tegenwoordig dat ze voorzichtig moeten zijn met medicijnen, ook bij dieren. ‘We hebben een reductie in antibioticagebruik bereikt van 58 procent ten opzichte van 2007. Alleen veearts mag nu nog antibiotica voorschrijven. Eerder mochten veeboeren dat zelf doen. Boerderij moet gezondheidsplan hebben. Veeartsen krijgen waarschuwing als ze te veel voorschrijven.’

Dat is allemaal heel mooi, maar als landen als Griekenland en Italië bij bosjes antibiotica blijven slikken, hebben Nederlanders daar ook last van. We wonen niet op een eiland. Toch wil de EU nog geen bindende maatregelen opleggen aan lidstaten, zoals ze in de bankensector hebben gedaan. Als het om volksgezondheid gaat, willen ze vooral ‘voorlichten en aanmoedigen’, zoals Prats Monné zegt. Tien miljoen doden of niet.