Nieuws

Sigaretten schadelijk: ook direct


Chemici weten al langer dat zogeheten polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK´s) kankerverwekkend zijn. PAK´s komen vrij bij de verbranding van allerlei organische verbindingen – het zijn ook deze stoffen die het meest werden gevreesd bij de grote brand van januari 2011 bij de chemie-verpakkingsfabriek in Moerdijk.

Directe kick, maar ook direct schade

Ook in sigarettenrook zitten volop PAK´s, en toxicologen zijn het eens dat met name PAK´s verantwoordelijk zijn voor het risico op (long)kanker bij rokers. Feitelijk zijn het afbraakproducten van PAK´s in het lichaam, zogeheten ´metabolieten´ die de veranderingen in DNA in cellen veroorzaken (mutaties) die achter kanker zitten.

Voor onderzoekers was tot dus ver onbekend op welke termijn de kankerverwekkende metabolieten in het lichaam van rokers opdoken (rokers zijn geneigd te denken dat het zijn tijd wel zal duren), en een complicerende factor is ook dat PAK´s ook in het lichaam komen door het voedsel – van verbrand barbecuevlees bijvoorbeeld.

Een studie aan de Universiteit van Minnesota in de V.S. toont nu voor het eerst aan dat fenathreen, een bewezen gevaarlijke metaboliet van PAK´s, verbazend snel in het bloed van rokers is te vinden. De onderzoekers merkten fenathreen met deuterium, de zware ´isotoop´ van waterstof, en injecteerden Marlboro-sigaretten daarmee. Vervolgens lieten zij gezonde rokende vrijwilligers de behandelde sigaretten roken, waarna op gezette tijden na de peuk een bloedmonster werd genomen. Gaschromatografie, dat heel nauwkeurig de aanwezigheid van chemische stoffen van een bepaald molecuulgewicht registreert, bracht vervolgens aan het licht dat binnen net iets meer dan 10 minuten, een scherpe piek van gemerkt fenathreen in het bloed viel waar te nemen.</p

Omdat het gemerkte fenathreen alleen uit de sigaretten kon komen, en niet uit het voedsel of de omgeving, concluderen de onderzoekers dat het kankerverwekkende effect van sigaretten kennelijk vrijwel direct optreedt. En dat bij elke sigaret.

Bron: Chemical Research in Toxicology; Beeld: Sciencephoto.